Okumak

İhsan Akay


İnsanı insanlaştıran etkenler arasında okumanın büyük önemini kim yadsıyabilir? İyi ama ne anlayacağız okumak sözcüğünden? Harfleri belleyip kitap ya da gazete yapraklarına ister sesli ister sessiz, göz gezdirmeyi okuma sayacak mıyız? Makine gibi, papağan gibi okumaya okuma denebilir mi hiç?

Bir başkasının yardımı ve desteği ile düşünmedir okumak. Düşünceyi açtığı ve yargı yeteneğini geliştirdiği ölçüde yararlıdır, anlamlıdır. Bir seçim işidir her şeyden önce. Hiç kimse yazılanların tümünü okuyamayacağına göre sınırlıdır insanın ele alacağı yapıtlar ve yayınlar.

Okumanın ereği bilgi depolama değil de kafanın yargı gücünü arttırmak ise insanın belirli sayıda yapıt çerçevesini aşamayacağı kesin. Bildiğimiz üzere eskiden, daha doğrusu kitap basma makinesinin ortaya çıkışından önce öğretim ve öğrenim yazılı değil, sözlü idi. Öğretmen anlatır, söyler, öğrenci dinler, bellerdi. Söyleşi yoluyla düşünülürdü o zamanlar, Sokrates yazarak, değil konuşarak kafaları açardı, İsa yazarak değil konuşarak gönüllere ışık serpti. Eflatun ile Aristo konuşa konuşa yaydı düşüncelerini.

Bizde aşık denen saz şairleri yazılı değil sözlü eğitimle yetişmemiş miydi? Büyük aşıkların sonuncusu Veysel Şatıroğlu küçük yaşta kaybetmişti gözlerini. Ama kulaktan duyarak öğrendikleri üzerinde öylesine kafa yormuştu ki, sadece güzel şiirler söylemekle kalmamış, son demlerine doğru televizyonda kendisine sorulan sorulara değme ordinaryüs profesörün kolay kolay veremeyeceği olgunlukta yanıtlar vermişti.

Bir başkasının yardımı ve desteği ile düşünmedir dedim okumak. Öğrenmek, bilgi edinmek, haber almak için okumayı da sayabilecek miyiz bu tür okumaya? Sokamayacağız herhalde. Bu nedenle bir başkasının yardımı ve desteği ile duygulanarak düşünmedir okumak dersek daha doğru olacak belki de. Böylesine okumak kuru bir dinleyicilik değil, ikili bir söyleşidir. Bir diyalogdur. Yazar ile okur arasında çift yönlü bir duygu ve düşünce köprüsüdür. Bu köprü de her insanda belirli ve sayılı yazarlar için kurulabilir. Her yazar herkese seslenemediği gibi, herkes her yazarın sesini duyamaz.

Hem önemli olan çok okumak, her şeyi okumak değil ki! Önemli olan seçkin ve belirli bazı yapıtları, üzerinde dura düşüne kafamıza ve içimize sindire sindire, iliğini çıkara çıkara okumak.

 

 

 

 

 


 


Ana Sayfaya Dönmek İçin Tıklayın 

  www.aymavisi.org  
 

 

 

 

Edebiyat

 

 

 

 
 + Büyüt | - Küçült