Kalp Masajı (CPR)
“Kardiopulmoner Resüsitasyon” = CPR de denilen ** KALP AKCİĞER MASAJI ** Herkes tarafından en azından teorik olarak bilinmesi gereken, uygun zamanda, gerektirdiği hastada tekniğine bağlı olarak yapıldığında HAYAT KURTARAN -acil- ilk yardım metodlarından biridir.

Bu tekniğin hastaya uygulanması eğitilmiş kişilerce yarar sağlayabileceği gibi, eğitilmemiş kişilerce uygulanması, sorunlara da neden olabilecektir. Yetkili sağlık kurum ve elemanları olay yerine ulaşana kadar en azından neler yapılabildiğini bilmek, ön hazırlıkları yapmak; her şeye rağmen profesyonel uygulayıcının bulunamayacağına ait ümitler de tükenmiş ise tekniği kendimizin uygulaması, yaşam sınırındaki hastaya dakikalar içinde zorunlu hale gelecektir. UNUTMAYIN, DOLAŞIMI VE SOLUNUMU DURMUŞ BİR İNSANIN SORUNSUZ VE EN AZ HASARLI OLARAK DÜNYAYA YENİDEN DÖNDÜRÜLMESI 4 YADA 5 DAKİKA YA BAĞLIDIR!

BU SÜRE SONRASI ARTIK YAPILACAKLAR FAZLA BİR ŞEY VEREMEYEBİLECEK VE GERİ DÖNÜŞ OLMAYABİLECEKTİR.

DURUM DEĞERLENDİRMESİ:


Her şeyden önce “kalp” durmasında bilinç tamamen KAPALIDIR; ayrıca büyük damarlardan (boyunda karotis- şah atarı, bilekte nabız, kalp sesleri) nabız alınamamaktadır. Bu hali psikolojik bayılmalar (histeri, sinirsel şok), sara yani epilepsi, tansiyon düşmesi ve zehirlenmedeki bayılmalardan MUTLAKA ayırt etmek gerekir.

KALP durunca (yada solunum) dakikalar içinde SOLUNUM (yada kalp) birlikte devre dışı kalacaktır. BEYİN DOKUSU kansızlık ve OKSİJENSİZLİĞE en fazla 3—5 dakika dayanabilecek ve sonrası geri dönüşüm olmayacaktır.

Kalp akciğer durmasına: kalp krizi gibi kalp hastalıkları, kan kayıpları, hipoksi (soluma ortamında oksijensizlik), derin hipotansiyon, elektrik ve yıldırım çarpmaları, suda boğulmalar, ağır ve ani ısı değişimleri, ilaçlar ve zehirlenmeler, aşırı heyecan ve inhibitör (kalbi durdurucu) uyarı ve darbeler gibi etkenler neden olabilmektedir. Neden ne olursa olsun yukarıda saydığımız bulgular (Nabız alamama, solunum durması ve de bilincin tam kapalı olduğu) hastada varsa mutlaka "A C İL" sağlık desteği çağırın ve işleme başlayın.

-TEMEL İLKEMİZ ŞU OLMALIDIR...Ne sebeple yere düşen bir hasta görürsek, ilk önce SOLUYUP SOLUMADIĞINA ve de NABZIYLA KALP SESLERİNE BAKACAĞIZ.

!!! Ç O K K I S A sürede uygulamak yaşam desteğidir. UNUTMAYIN!!!

Öncelikle yatılan zemin DÜZ ve SERT olmalıdır. Ayaklar 15 saniye için yerden 90 derece HAVADA tutulmalı, takibinde ayaklar altına destek konularak, yerden yüksekliği 45 dereceye getirilmelidir. Ve sonra rahat soluma şartlarını sağlayınız. (Aşağıya bakın – Solunum Yolu Açıklığı ) Bunu öncelikle “Tüm bayılma ve şuur kayıplarında ilk önce yapın, sonra SOLUNUM ve KALBİ çok kısa sürede hemen değerlendirin..."

TAM KALP VE SOLUNUM DURMASINDA ( kardiak arrest ) nabız yoktur, bilinç kaybolur, kalp sesi ve solunum hareketleri alınamaz, göz bebekleri (pupiller) büyümüştür, açık yara varsa atar damar kanaması durmuştur, özellikle el uçları ve dudaklar morarmış ve solmuştur.

O HALDE NELER YAPACAĞIZ???

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ dediğimiz basamakları 'olay yerinde' başlatmak şart olacaktır. Bunlar alfabenin ilk harfleriyle sıralanan:

A) AIRWAY (Hava Yolu Açın)

B) BREATHING (Solutun)

C) CIRCULATION (Dolaşımı Sağlayın) olacaktır. (Tüm işlemlerde A, B, C 'de ayaklar 45 derece havada...UNUTMAYIN!!!)

A- HAVA YOLU AÇMAK:


Yapılacak ilk işlemdir. Solunumu olmayanda ilk yapılır. Yetersiz solunumda da ayrıca destek de olacaktır. Şuursuz hastada dilin geri kaçıp solunumu tıkaması en fazla görülen nedendir. Bunun için yapılacak olan; başın arkaya itilmesi, çenenin çekilmesi, ağzın açılması ile yapılan “ÜÇLÜ HAVA YOLU MANEVRASIDIR.” Bakınız Şekil – 1 a / b

Şekil 1a

(Hava Youlunun Açılması)

Şekil 1b

(Üçlü Hava Yolu Manevrası)

Bunları yapmadan önce hastanın ağzı temizlenmelidir. (Takma diş, kan, kusmuk, yabancı cisim v.s.) Bakınız Şekil –2

Şekil 2

Hava Younun Elle Temizlenmesi

Bir sonraki aşama, eğer bunlara rağmen hastanın solunumu dönmedi yada yeterli değilse “SUNNİ SOLUNUMA” GEÇMEKTIR...!!!

B- SUNNİ SOLUNUM


Soluduğumuz havada var olan oksijen % 21'di. Soluk verdiğimizde havaya karışan solunum havamızda bulunan karbondioksite ek olarak % 16 oranında var olacak oksijen de , yaşam için yeterli olacaktır; Unutmayın!!! Sunni solunumu yapacak kisinin göğüsünü iyice şişirerek aldığı ve çıkardığı hava hastaya yeterli olacaktır.

Sunni solunum, ağızdan ağıza veya ağızdan buruna yapılabilmektedir. Bakınız Şekil-3

Şekil 3

(Ağızdan Ağıza Solunum Uygulanması)

BURADA BOYUN DESTEĞİNE, KAÇAKSIZ SOLUTMAYA DİKKAT !!!..( AĞIZDA ARAYA İNCE MENDİL KONABİLİR.) DERİN ALINAN NEFES KUVVETLİCE HASTA BURNU KAPATILARAK AĞIZDAN ÜFLENEREK, GÖĞÜSÜN KALKTIĞI GÖRÜLMELİDİR...

Bunu takiben, hasta pasif olarak; verilen havayı (üflenen) dışarıya çıkartacaktır. BU İŞLEM tekrar tekrar yapılır. Yani ERİŞKİN İÇİN 5 saniyede 1 olarak, dakikada 12 kez olacaktır.

 

C - KALP MASAJI VE DOLAŞIMIN SAĞLANMASI :


Dolaşımı olmayan, nabızı ve kalp atım sesleri hiç alınmayanlarda uygulanır. DİKKAT KALP ATIMI OLANDA YAPIMI ZARAR VEREBİLİR!!! Kalbin olmadığına -atmadığına- EMİN OLUN... (Erişkin Hastada Masaj Aşağıdaki Gibidir!)

Yaklaşık 40 kg kuvveti -YER BASKÜLÜNDE- sınayabilirsiniz.

Masaj yeri, İMAN TAHTASI' nın yani göğüs kemiğinin 1/3 alt kısmına uyan yerdir. AVUÇ AYASIYLA BU BÖLGEYE UYGULANAN 40 Kg. lık KUVVETLE, DİRSEKLER KIRILMADAN, DİK POZİSYONDA, VÜCUT AĞIRLIĞI KULLANILARAK, DİZ ÜZERİNE EĞİLMİŞ OLARAK, HASTANIN CİLDİNDEN TEMASI KESMEKSİZİN DÜZENLİ BASILARLA YAPILIR. AMAÇ GÖĞÜS KEMİĞİNİ 3—5 cm. AŞAĞI YUKARI HAREKETLE KALBİ; OMURGA VE İMAN TAHTASI ARASINDA SIKIŞTIRMAKTIR. (Erişkin içindir. )***DİKKAT GÜÇ DENEMESİYLE, KABURGA KIRIKLARI, KALPTE KALICI HASARLAR, İÇ ORGAN YARALANMALARI OLABİLİR...! BU NEDENLE KESİNLİKLE EĞİTİM ALIN ! ! ! * BU İŞLEM dakikada 60—80 kez TEKRARALANACAKTIR. Şekil - 4 /a—b

Şekil 4a

Şekil 4b

(Dışarıdan Kalp Masajı Uygulaması)

NOT: YAPILAN UYGULAMALARIN ETKİLİ OLUP OLMADIĞI, 2 / 3 SANİYEYİ GEÇMEMEK ÜZERE İŞLEME ARA VEREREK KONTROL EDİLMESİ (SOLUNUM VE NABZIN GÖZLEMİ VE HİSSEDİLMESİ) UYGUN OLACAKTIR...

KISACA İŞLEMLERİMİZ:


Tek veya iki kurtarıcıya göre şöyle olacaktır.

TEK OLARAK:


İşlem iki (2) derin solunumla başlatılır, on beş (15) kalp masajiyla dönüşümlü olarak devam edilir. 15 : 2 KURALI... (Şekil - 5a). BURADA, DAKİKADA YAKLAŞIK OLARAK; 60 / 80 KALP KOMPRESYONU, 10 / 12 SUNNİ SOLUNUM YAPILACAKTIR.

Şekil 5a

(Tek Kurtarıcılı CPR)

İKİLİ OLARAK:


İşlem bir kurtarıcı tarafından bir (1) solunum, diğerinin de beş (5) kalp masajını dönüşümlü yapmasına dayanır. 5: 1 KURALI... (Şekil 5 - b) ...BURADADA DAKİKADA 80 BASIYA, 12 SOLUNUM HEDEFTİR.

Şekil 5b

(İki Kurtarıcılı CPR)

Bu işlemler profesyonel sağlık ekibi gelene dek yapılmalıdır. YENİDEN CANLANDIRMA İŞİ YATAKTA ETKİLİ OLMAYABİLİR; ZEMİN SERT VE DÜZ OLMALI, baş ne gövdeden aşağıda, ne de yukarıda tutulmamalıdır.

ERKEN DÖNEMDE SOLUNUMUN VE KALBİN ETKİLİ OLARAK GERİ GELMESİ UMUT VERİCİDİR, BU İŞLEM EN AZ 20—30 DAKİKA KESİNTİSİZ SÜRDÜRÜLMELİDİR.NABZIN ALINMASI, RENGİN VE SOLUKLUĞUN DÜZELMESİ, GÖZ BEBEKLERİNİN KÜÇÜLMESİ, SOLUMA VE BİLİNCİN GERİ DÖNMESİ VE MOTOR AKTİVİTE (HAREKET) 'NİN GERİ DÖNÜŞÜ SEVİNDİRİCİDİR. YAŞAMA DÖNDÜRÜLEN HASTA MUTLAKA KISA SÜREDE HASTANEYE ULAŞTIRILMALIDIR.

BEBEK VE KÜÇÜK ÇOCUKLARDA C.P.R :


Genel kurallara uymakla beraber şu farklılıklara dikkat edilmelidir.

UYGULANACAK KALP MASAJINDA BASI DAHA AZ OLMALI, FAZLA KUVVET DENENMEMELİDİR. GÖĞÜS KEMİĞİ BEBEKLERDE 2 – 3 cm, 12 YAŞA KADAR 3-4 cm. İNECEK KADAR BASTIRILMALIDIR. MASAJ YERİ BU YAŞ GRUBUNA ( 0 – 12 yaş) KADAR GÖĞÜS KEMİĞİNİN (iman tahtası) 1 / 3 ORTA BÖLÜMÜDÜR. (Kalp erişkine göre biraz yukarıdadır.) YAŞA GÖRE BASI ( KALP MASAJI ) SAYISI 100 – 120 DAKİKA OLMALIDIR. (Bebekte 120, ileri yaş çocukta 100.) SÜT ÇOCUKLUĞUNDA PARMAK UÇLARI YETERLİ OLURKEN, DİĞER ÇOCUKLARDA SADECE BİR ELİN KULLANILMASIYLA TEKNİK YETERLİ OLACAKTIR...SUNNİ SOLUNUM DA DAHA AZ VOLUMDE;

DAKİKADA 20 – 30 SAYIDA ( BEBEKTE 30, İLERİ YAŞTA 20 ) PLANLANMALIDIR...KISACA;

"5 : 1 KURALINI ( 5 masaj , 1 solunum ) DAHA HIZLI VE SERİ UYGULAYIN..."

****UNUTMAYIN! YAŞAM DAKİKALARLA SINIRLIDIR. UYGUN KARARI VERME VE BİLİNÇLİ YAŞAM DESTEĞİ GÜNÜN BİRİNDE BİZEDE GEREKEBİLİR!!


 

 

 

 

 

 
Ana Sayfaya Dönmek İçin Tıklayın 

  www.aymavisi.org  
 

 

 
|