Hatha Yoga ve Çeşitli Türleri
Cyntia Worby
Amerika Birleşik Devletleri'nde öğretilen yoganın çoğu, beden duruşları, nefes alma tek1 nikleri, gevşeme ve meditasyondan oluşan Hatha Yoga türleridir. Hatha Yoga, yoganın alt özelliklerinin altına alan şemsiyedir. Bu stilleri birbirinden ayıran şey, vurguladıkları noktalar ve uyguladıkları tekniklerdir.
Iyengar Yoga
Iyengar Yoga, adını dünyanın en etkili yogilerinden biri olan Hintli yoga
üstadı Iyengar'dan alır. Iyengar Yoga doğru duruş ve ince ayrıntılara dikkat
üzerine odaklanır. Sonuç olarak, duruşların daha uzun süre uygulanması ve
daha sık olarak yinelenmesi nedeniyle yoga dersleri daha yavaş ilerler.
Yeni başlayanlara, yogaya sağlam bir temel sağlama ve doğru duruşu ayaktan
yukarıya dek yerleştirme özelliğini taşıyan ayakta yapılan duruşlar
önerilir.
Ayaklarınız, omuzlarınız, kalça, pelvis ve ellerinizle ilgili çok şey
öğrenmeyi bekleyebilirsiniz. Öğrenci belli bir ustalık düzeyine ulaşınca,
pranayama adı verilen nefes alıştırmalarına geçilebilir.
Iyengar Yoga kemer, battaniye, minder ve iskemle gibi eşyaları, öğrenciye
destek sağlamaları ve duruş sırasında beden dengesine yardımcı olmaları
amacıyla kullanır. Bu tür eşyaların kullanımı, öğrencilerin duruşu en iyi
şekilde gerçekleştirerek en fazla yararı elde etmelerini sağlarken, bir
yandan da yaralanma riskini en aza indirir. Eşyalar destek sağlayarak,
öğrencinin duruşu uygularken rahatlık ve çaba arasında denge oluşturmasına,
daha rahat nefes almasına ve duruşu daha iyi kavramasına olanak sağlar.
Iyengar aynı zamanda, yoganın sağaltım amacıyla kullanılması konusunda engin
bilgiye sahip olmasıyla tanınmaktadır. Bir Iyengar öğretmeni özenli ve zorlu
bir eğitimden geçerek yetişir. Iyengar sertifikası almak isteyen
öğretmenlerin belirli gerekleri yerine getirmeleri beklenir.
Ashtanga Yoga
Ashtanga Yoga, ujjayü nefesi (Darth Veder'in sesini andıran özel bir nefes
alma tekniği) ve vinyasa adı verilen duruş dizileriyle bağlantılı birbirini
izleyen dinamik, hızlı ve zorlu duruş dizilerine denir. Güç ve esneklik
oluşturup fiziksel dayanıklılığı artıran, beden ısıtıcı, toksinlerden
arındırın ve akıcı bir egzersizdir.
K. Pattabhi Jois adlı Hintli üstadın öğrencileri bu yoga türünü Amerika
Birleşik Devletleri ve tüm dünyaya getirmişlerdir. Yoğun ve zorlayıcı
egzersizlerden hoşlanan, spora yatkın kişilere uygun bir stildir. Sistem,
zorluk düzeyi gitgide artan altı diziden oluşur.
BİLGİ
Los Altos, California'daki itfaiyeciler, güç ve esnekliklerini artırmak
amacıyla yogayı günlük egzersiz programlarına dahil etmişlerdi. Fakat on
sekiz ay sonra, yoganın başka yararları olduğunu da keşfettiler. Ekip o
günden beri daha yakın bir ilişki içine girdi ve artık birlikte daha iyi
zaman geçiriyor. Ayrıca acil durumlar sırasında çok daha sakin ve iyi
iletişim içinde olduklarını fark ettiler.
Güç Yogası
Ashtanga Yoga'nın Amerikanlaştırılmış bir türü de, Ashtanga Yoga öğretmeni
ve Güç Yogası adlı kitabın yazarı olan Beryl Bender Birch'ten kaynaklanan
Güf Yogasîdır. Güç yogası çoğunlukla Ashtanga Yoga sistemini temel alan
enerjik ve akıcı bir dizi duruştan oluşur. Birçok sağlık kulübü aerobikten
yogaya geçiş aşamasında Güç Yogasından yararlanmaktadır.
Bikram Yoga
Bikram Yoga, Bikram Choudhury tarafından geliştirilmiş olan zorlayıcı,
hararetli ve şiddetli bir yoga türüdür. Alıştırmalar her türlü bedensel
sistemin verimli işleyişini güçlendirmek amacıyla tasarlanmış olan yirmi
altı yoga duruşunu içeren bir dizi hareketten oluşur. Bu hareket dizisi
ujjayii nefesini kullanmak suretiyle yapılır. Yoga stüdyosu, terlemeyi ve
zararlı maddelerin vücuttan atılmasını hızlandırmak için 3738 dereceye kadar
ısıtılır.
Dizinin ilk bölümü ayakta yapılan duruşlardan oluşur. Arkaya doğru eğilme,
öne doğru eğilme ve belden dönme hareketleri, ateş nefesi de denilen
kapalabhati nefesi ile birlikte uygulanır. Her duruş genellikle iki kere
gerçekleştirilir ve belirli bir süre boyunca duruşu bozmadan beklenir.
Sağlık sorunu olmayan, kronik hastalık veya bozuklukları en az düzeyde olan
kişiler Bikram Yoga yapmaya aday olabilir. Bedenin arındırılmasını,
toksinlerin atılmasını ve maksimum esnekliğe sahip olmayı sağlayan bir
egzersizdir.
ÖNEMLİ
Herkese uygun bir yoga stili mutlaka vardır; ayrıca, farklı türlerin ortak
yönleri bulunur. Sürekli değişen yaşamın içinde ilerlerken, vardığınız
noktada size daha uygun bir yoga türüne geçme gereksinimini duyabilirsiniz.
Yirmi beş yaşındayken yaptığınız yoga stili, kırk beş yaşına geldiğinizde
size uygun olmayabilir.
Viniyoga
Viniyoga, Hindistan'dan T.K.V. Desikachar tarafından geliştirilmiş olan
yumuşak hareketlere ve sağaltım özelliğine sahip bir yoga türüdür.
Desikachar bu stili babası Sri Krishnamacharya'nın öğretileri ve felsefesi
üzerinde biçimlendirdi. Desikachar'ın öğrencilerinden biri olan Gary
Kraftsovv kısa süre önce Viniyoga hakkında Esenlik İçin Yoga adlı kitabı
yazdı.
Viniyoga her bireyin yaşam boyunca büyüyüp değişirken bütünleşmiş bir
alıştırma geliştirmek için kullanabileceği bir yöntemdir. Bu yöntem,
iyileşmeyi hızlandırmak, esnekliği artırmak ve sağlam eklemlere sahip
olmanın yanı sıra güçlenmek ve esenlik hisleriyle dolmak gibi kişiye özel
gereksinimlerini karşılayacak şekilde yeniden düzenlenmiş bazı akıcı yoga
duruşlarından oluşur. Yoga felsefesi fiziksel egzersizle iç içe geçmiştir ve
sıklıkla, terapi amaçlı olarak özel dersler yoluyla öğretilir. Toplu dersler
de mevcuttur.
Hareketle nefesin koordinasyon halinde olmasına dayanır. Nefes alış ve
verişler ve nefes alış ve verişin birbiriyle orantısı, Iyengar Yoga'nın
aksine, alınan ve verilen nefesin süresi ile klasik duruşların
değiştirilmesine göre zamanlanır. Örneğin, Iyengar Yoga'da bacakların
uzatıldığı harekete benzeyen birçok Viniyoga hareketinde bacaklar hafifçe
bükülür.
Kripalu Yoga
Kripalu Yoga, Hintli Kundalini üstadı olan Kripalvananda'nın müritlerinden
Amrit Desai tarafından geliştirilmişti. Desai'nin mirası, Lenox,
Massachusetts'te bulunan ve yoga atölyeleri ile yoga öğretmeni eğitimlerinin
gerçekleştirildiği Kripalu Merkezi'nde yaşatılmaktadır. Kripalu Yoga'nın üç
safhası, duruş ve nefese bilinçli odaklanma yoluyla iradeli, içsel alıştırma
yapmak; duruşları sonuna dek bozmadan sürdürmek suretiyle hem iradeyi hem de
teslimiyet duygusunu geliştirmek ve böylelikle, duygu ve düşünce
biçimlerinden oluşan içsel dünyayı daha derinlemesine algılamak, hareketin
içinde meditasyona dalmak ve meditasyon halindeyken, bedenin duruşu sürdürme
ve gereksiz engel ve gerginlikleri ortadan kaldıracak kadar bilge olduğuna
inanarak kendini bütünüyle teslim etmektir. "Akıntıya kapılıp ilerlemek"
özendirilir. "Mükemmel" duruşu elde etmek gibi dış hedefler saptamak teşvik
edilmez.
EK BİLGİ
Namaste yoga çevrelerinde sıklıkla kullanılan bir selamlama biçimidir. Yoga
öğretmeni, ellerini kalbinin hizasında dua eder gibi birleştirip başını öne
eğerek öğrencilerine namaste diyebilir. Bu, karşınızdaki kişiyi yalın bir
biçimde selamlayıp takdir ettiğini göstermektir. Namaste, "içimdeki en yüce
ya da en iyi olan şey senin içindeki en yüce ya da en iyiyi selamlıyor,"
demektir.
Phoenix Yükselen Yoga Sağaltımı
Phoenix Yükselen Yoga Sağaltımı, Michael Lee tarafından oluşturulmuştur ve
psikoterapiyle Kripalu Yoga'nın karışımıdır. Yoga terapisti hastasıyla bire
bir çalışarak onun çeşitli duruşları yapmasını sağlar; böylece duygusal ve
fiziksel olarak rahatlamasına yardımcı olur. Bu tam bir bedenzihin
sağaltımıdır.
Sivananda Yoga
Sivananda Yoga, Hindistan'ın Rishikesh bölgesinden gelen Swami Sivananda'nın
öğretilerini temel alır. Bu yoga türü ağırlıklı olarak yoga duruşları
(asanalar), nefes teknikleri (pranayama), gevşeme (savaşana veya ceset
duruşu), beslenme (vejetaryen), olumlu düşünce (vedanta) ve meditasyon
(dhyana) üzerinde durur.
Dünyada seksenden fazla merkezde öğretilmektedir. Sivananda Yoga, fiziksel
gücü ve esnekliği artıran on iki temel yoga duruşu, ilahiler, nefes
alıştırmaları ve meditasyondan oluşur. Bahamalar'daki Sivananda inziva
köşelerinde bir ay süren öğretmenlik eğitimleri verilmektedir.
Bütünsel Yoga
Bütünsel Yoga ilk olarak 1966 yılında Sri Swami Satchidananda tarafından
başlatılmıştı. Satchidananda 1969'da Woodstock'ta bir konuşma yapmış;
konuşmasıyla savaş sonrası nüfus patlamasına yol açmış olan "Baby Boom"
kuşağına esin vermiş ve yoganın popülerliğini artırmıştı.
Bütünsel Yoga dersleri belirli duruş dizileri, nefes alma teknikleri,
ilahiler, gevşeme ve meditasyona odaklanan geleneksel, hafif Hatha Yoga
derslerinden oluşur. Her biri yetmiş beş dakika süren derslerin ilk kırk beş
dakikasında yapılan asana alıştırmalarından sonra derin gevşeme, pranayama
alıştırması ve meditasyon yapılır.
Ananda Yoga
Paramahansa Yogananda'dan esinlenmiş olan J. Donald VValters (Swami
Kriyananda) tarafından geliştirilmiş olan Ananda Yoga, kişiyi meditasyona
hazırlayan sakin ve rahat bir yoga stilidir. Olumlama mesajları ile duruşlar
birbiriyle bağlantılı olup, fiziksel enerji bilinçli dikkat yoluyla bedenin
çeşitli noktalarına yöneltilir. Duruşların her biri kişisel farkındalık ve
kendini tanımayı artırmaya yöneliktir. Öğrenciler duruşları uygularken
gevşemeye teşvik edilir. Ananda Yoga öğretmeni olmak için çeşitli sertifika
programları bulunmaktadır.
ISHTA Yoga (Yoga Bölgesi)
İlk defa Alan Finger ve babası tarafından geliştirilen ISHTA ("Bütünsel,
Hatha, Tantra ve Ayurveda Bilimi"nin baş harfleri) New York'taki popüler
Yoga bölgelerinde öğretilen yoga tarzıdır. ISHTA Yoga dersleri, Ashtanga
Yoga ile Iyengar Yoga'nın en hassas noktalarının bileşimi ile nefes
alıştırmaları ve meditasyondan oluşur.
Anusara Yoga
Anusara Yoga, Hatha Yoga'yı ve biyomekanik ilkeleri temel alır. Fiziksel
enerjiyi topraklama ve iç ve dış uyuma odaklanmanın yanı sıra kalbi açık
tutar ve duruşlar birbirini akıcı bir şekilde izler. Anusara Yoga'nın
yaratıcısı olan John Friend, bu yoga türünün aşağıda belirtilen üç ana ilke
nedeniyle diğer Hatha Yoga türlerinden farklı olduğunu söylemektedir:
• Tavır: Kişi, kendi gerçek doğası aracılığıyla ve yine o doğrultuda kendini
yaratıcıya ve kutsanmaya açar.
• Uyumlama: Yapılan her hareket sırasında, kişi bedeninin farklı
bölümlerinin her birinin farkındadır.
• Eylem: Hareketler sırasında odak merkezi kalptir ve kasların sağlamlığı
ile içsel özgürlüğün genişleyip artması arasında denge vardır.
Kundalini Yoga
Kundalini, Batı'ya Yogi Bhajan tarafından getirilmiş olan ve kuyruksokumunda
bulunan kundalini (yılankavi güç) enerjisini uyandırmaya dayanan Tantrik
Yoga disiplinlerinden biridir. Belirli yoga duruşlarıyla birlikte ilahiler
eşliğinde uygulanan etkili nefes teknikleri, kuyruksokurnundaki kundalini
enerjisini uyandırarak süptil beden üzerindeki ana enerji merkezlerine
ilerlemesini sağlamak ve böylece ruhsal dönüşüm ve birlik bilincini elde
etmek üzere tasarlanmıştır.
Size Uygun Olan Yoga Türünü Belirlemek
Halen yaşamakta olan, son derece zengin ve çeşitlilik içeren bir gelenek
olan yoga, bireysel gereksinimleri karşılayacak şekilde sürekli
evrimleşmektedir. Kendilerini egzersiz yapmaya adayan kişileri sağlık ve
esenlikle ödüllendirir. Kitabın bu bölümünde anlatılan yoga türleri,
günümüzde Amerika Birleşik Devletleri'nde öğretilmekte olan yoga stillerinin
yalnızca bir bölümüdür. Bununla birlikte, kendi yaşam tarzına uygun bir yoga
türü arayışında olan kişi için yararlı olacaklardır.
Seçeceğiniz yoga türü, neden yoga yapmak istediğinizle bağlantılıdır.
Örneğin, yeterince esnek bir vücuda sahip olmayan, diz eklemleri ve sırtının
alt kısmı gergin olan birisi, bedenine daha fazla esneklik ve hareket
yeteneği kazandırmak isteyebilir. En önemli amaç, fiziksel rahatlığı ve
hareket alanını artırıp genişletmektir. Baş ağrıları ve bel ağrısından
muzdarip bir başkası ise, stres ve gerginliği ortadan kaldırmaya yönelik
gevşeme, nefes alıp verme ve meditasyon teknikleri üzerinde yoğunlaşan başka
bir yoga dersini tercih edebilir. Hastalık veya ameliyattan yeni kalkmış
üçüncü bir kişi ise pasif yoga duruşlarının öğretildiği yoga derslerine ilgi
duyabilir. Yine bir başkası, yoga derslerinde iyice aktifleşmeyi ve
sınırlarını zorlamayı arzu ederek, terlemek, gücünü artırmak ve daha iyi
form tutmak için egzersiz yapmak isteyebilir.
Kendi gereksinimlerinizi karşılayan bir yoga kursu buluncaya dek mümkün
olduğunca farklı türü deneyin. Neden yogaya başlamak istediğinize karar
verin. Bu deneyim size neler kazandıracak? Kararınızı verirken en önemli
unsur eğitmeniniz olacaktır. Yoga öğretmenine, eğitimiyle ilgili ayrıntıları
ve mesleki geçmişini sorun. Öğrenciyle öğretmenin birbirine kanının ısınması
gerçekten çok önemlidir. Bir yoga dersine katıldıktan sonra, kendinize
şunları sorun:
• Öğretmenden yeterince ilgi gördüm mü; yoksa ders sırasında çevreme
bakınıp diğer öğrencilerin yaptıklarını taklit mi ettim?
* Vücudumu alışık olduğumdan farklı şekilde kullandığım için oram buram
biraz sızlıyor mu; yoksa derste herhangi bir yerim incindi mi?
* Kendimi enerjik ve sakin mi, yoksa hayal kırıklığına uğramış ve gergin mi
hissediyorum?
* Sınıf, istediğim kadar ilgi görebilmeme olanak sağlayacak kadar az kişiden
mi oluşuyor?
• Kendimi rahat hissettim mi?
• Öğretmenin talimatları, izleyip anlayabileceğim kadar net ve açık mıydı?
Ana Sayfaya Dönmek İçin Tıklayın